Op de achterkant van een rijbewijs staat bij beroepschauffeurs achter de voertuigcategorie een code: 95, gevolgd door een datum. Die aantekening — Code 95 — toont aan dat de bestuurder voldoet aan de Europese eisen voor vakbekwaamheid. Zonder geldige Code 95 mag je niet beroepsmatig een vrachtauto of bus besturen.
Waar staat Code 95 voor?
Code 95 komt voort uit de Europese richtlijn vakbekwaamheid bestuurders. Die richtlijn verplicht beroepschauffeurs in de hele EU om naast het rijbewijs ook hun vakbekwaamheid aan te tonen én bij te houden. In Nederland voert het CBR (divisie CCV) de examens en de registratie van nascholing uit. De datum achter de code is de vervaldatum: tot die dag is je vakbekwaamheid geldig.
Voor wie is Code 95 verplicht?
Code 95 is verplicht voor iedereen die beroepsmatig rijdt met een voertuig waarvoor rijbewijs C1, C, CE (vrachtauto) of D1, D (bus) nodig is. Het maakt niet uit of je in vaste dienst bent, als uitzendkracht rijdt of parttime: zodra het vervoer beroepsmatig is, geldt de plicht.
Wie is vrijgesteld?
Niet iedereen met een C- of D-rijbewijs heeft Code 95 nodig. Het CBR noemt onder meer deze situaties:
- Privégebruik: rijd je uitsluitend privé met een vrachtauto of bus, dan is Code 95 niet nodig.
- Specifieke beroepsgroepen, zoals brandweer en politie, zijn vrijgesteld.
Er zijn meer uitzonderingen en grensgevallen, bijvoorbeeld bij vervoer dat niet je hoofdactiviteit is. Twijfel je? Check dan de actuele vrijstellingen bij het CBR of de regelhulp van de ILT — bij dit soort regels is aannemen duurder dan controleren.
Hoe krijg je Code 95?
Nieuwe beroepschauffeurs halen eerst de basiskwalificatie: de vakbekwaamheidsexamens bij CCV, meestal gecombineerd met de rijopleiding voor het C- of D-rijbewijs. Slaag je, dan wordt Code 95 bij de afgifte van het rijbewijs bijgeschreven.
Daarna geldt de onderhoudsplicht: elke 5 jaar volg je 35 uur nascholing om de code te verlengen. Na afronding vraag je een nieuw rijbewijs aan bij de gemeente; daarop staat de nieuwe vervaldatum.
Hoe lang is Code 95 geldig?
Code 95 is 5 jaar geldig. Rond je de nascholing af terwijl je code nog geldig is, dan gaat de nieuwe periode van 5 jaar in op de oude vervaldatum — vroeg beginnen kost dus geen geldigheidsduur. Wanneer je precies in actie moet komen, lees je in Wanneer moet je Code 95 verlengen?
Veelgestelde vragen over Code 95
Waar zie ik of ik Code 95 heb?
Op de achterkant van je rijbewijs, achter de voertuigcategorie. Staat daar "95" met een datum, dan is je vakbekwaamheid tot die datum geldig.
Is Code 95 hetzelfde als mijn rijbewijs verlengen?
Nee. Rijbewijs en Code 95 hebben elk een eigen geldigheid. Voor het verlengen van Code 95 is geen medische keuring nodig; die hoort bij de verlenging van het rijbewijs zelf.
Heb ik Code 95 nodig als ik af en toe voor de zaak rijd?
Dat hangt af van het soort vervoer. Voor beroepsmatig vervoer geldt de plicht in principe ook bij incidentele ritten; er bestaan wel vrijstellingen. Controleer je situatie bij het CBR of de ILT.
Geldt Code 95 in het buitenland?
Ja. De code komt voort uit een Europese richtlijn en wordt in de hele EU erkend.